Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından sahnelenen ‘’ Fareler veİnsanlar ‘’prömiyerinin yapıldığı, 25 Şubat 2016’dan beri Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde kapalı gişe oynuyor.
Mebrure Alevok’un çevirisi ve Aydın Sigalı’nın yönetimiyle tiyatro severlerin beğenisine sunulan,
Mehmet Çevik’in proje sorumlusu olduğu Fareler ve İnsanlar’ın oyuncu kadrosunda; Erdem Irmak, Volkan Dinç, Yaşar Özveri, Veysel Sami Berikan, Nuri Karadeniz, Utku Oğuz, Ferdi Yıldız, Aytek Mete Elgün, Azer Şelte ve Pınar Ünsal yer alıyor. Çevirisini Zeynep Avcı yaptığı, oyunun yönetmen yardımcılığını Ozan Şahin, dekor tasarımcılığını Behlüldane Tor, kostüm tasarımcılığını Emine Kaynak Yıldırım, müzik direktörlüğünü Fatih Veli Ölmez üstleniyor.
Pulitzer ve Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazanan John Steinbeck eserlerinde, çağımızın toplumsal ve insani etkileşimlerini yalın ve gerçek bir bakış açısıyla kaleme alır. ‘’Fareler ve İnsanlar’’ John Steinbeck’in ‘’Gazap Üzümleri’’ ile aynı anda, Kalifornia’da yazdığı bir eserdir.
Eserleri, dünya edebiyatının başyapıtları arasında yer alan John Steinbeck'in, çarpıcı öykülerinden olan roman ; ilk kez 1937 yılında yayınlanır. İki gezgin çiftlik işcisi olan George Milton ve Lennie Small'un büyük bunalım sırasında Kaliforniya'da yaşadıkları trajik olayları anlatır.
bir süre göçmen işçiydim. Öykünün geçtiği yerlerde çalıştım. Karakterler bir yere kadar, çeşitli insanların karışımıyla ortaya çıktı. Lennie ise gerçek biriydi. Şu anda Kaliforniya'daki bir akıl hastanesinde. Onunla haftalar boyunca yan yana çalıştım. Gerçek Lennie bir kızı değil, bir ustabaşını öldürdü. Kızgındı, çünkü patron arkadaşını işten çıkarmıştı, Lennie de dirgeni karnına saplayıverdi. Bunu arka arkaya defalarca yapışını izlediğimi anlatmaktan nefret ediyorum. Onu, çok geç olmadan durdurmayı başaramadık.’’ Der.
‘’Fareler ve İnsanlar’’ yazarın, eleştirmenler tarafından en fazla övgü alan eseridir. Ötenaziyi desteklediği, işveren aleyhinde davranışlar sergilediği, küfür ve ırkçı ifadeler içerdiği iddialarıyla; eser bir dönem, ABD'de yasaklanır. Günümüzdeyse, ABD, Avustralya, Yeni Zelanda, İngiltere ve Kanada’da ortaöğretim okullarında, okunması zorunlu kitaplardandır. Sıklıkla sansüre hedef olan eser, American Library Association'ın 21. yüzyılın en fazla sorgulanan kitapları listesinde yer alır.
Novella yani kelime sayısı olarak roman ile öykü arası uzunluğa sahip olan ‘’ Of Mice and Men’’ 1945 yılından başlayarak birçok kereler Türkçe'ye çevrilmiştir. Eser, dünyada defalarca oyun olarak sahnelenmiş, sinema ve televizyon filmi olarak çekilmiş, operaya uyarlanmıştır.
Kocaeli sahnelerinde, muhteşem görsel bir sunumla seyirci karşısına çıkan; oyuncularının performansıyla ayakta alkışlanan ‘’Fareler ve İnsanlar’’ müziğin katkısıyla son derece etkileyici bir tarzda sahneye konarak, soluksuz izleniyor.
Lennii Smal rolüyle, şaşırtan müthiş performansıyla, sahnede devleşen oyuncu Volkan Dinç’in etkisinden kurtulunca, seyircinin aklına aklına takılan ‘’Eserin adı neden ‘’Tavşanlar ve İnsanlar’’ değil de ‘’Fareler ve İnsanlar’’? sorusu, küçük bir araştırmayla cevap buluyor.
Eserin ilk adı ‘’Something That Happened’’dir. ‘’Fareler ve İnsanlar’’ adı Steinbeck'in eserine, Robert Burns'ün ‘’To a Mouse’’ şiirini okuduktan sonra verdiği isimdir. Burns şiirinde, tarlasını çapalarken bir farenin yuvasını bozduğu için duyduğu üzüntüyü anlatmıştır. Scots dilinde yazılan şiirin sıkça alıntılanan iki dizesi şöyledir; ‘’En iyi planları farelerin ve insanların/Sıkça ters gider".
Zeki George Milton ile iri ve çok güçlü ama akli dengesi bozuk olan Lennie Small, çiftlikten çiftliğe dolaşarak iş arayan göçmen toprak işçilerinden ikisidir. Hayalleri kendilerine ait bir çiflikte, yaşamaktır. Yumuşak şeyleri okşamayı seven , ölü bir fareyi yumuşak olduğu için cebinde taşımakta israr eden, Lennii ise tavşan beslemek ister. Yaşlı ve bir elini çiftlikte kaybetmiş işçi Candy, ikiliyle parasını birleştirerek; hayali gerçek yapmayı teklif edersede; çiftlik sahibinin gelininin Lennie tarafından saçını okşamaya çalışırken yanlışlıkla öldürülmesiyle işler değişir. George, arkadaşının, linç edileceğini anlar ve Lennie'yi hayallerindeki çiftliği anlatıp, mutlu ederken, kafasının arkasına dayadığı silahı ateşleyerek öldürür.
‘’En iyi planları farelerin ve insanların, sıkça ters gider.’’ Oyunun tek cümlelik özetidir, diyebiliriz.
|